De moed om de waarheid te filmen

TimMan, wacht even, vandaag kreeg ik een bericht binnen uit 2026, uit de Cultuur & Media-rubriek van de NOS. De kop is: 'Oscar van Russische filmmaker die zoekraakte op vliegveld weer boven water'. Serieus? Laten we kijken wat dit precies is.

TimAls ik dit lees, voel ik echt een soort kramp in mijn maag. Voor ons in 2250, met onze open arcology-grenzen en globale vrede, klinkt dit bijna onwerkelijk. Een man wint de allerhoogste filmprijs, een Oscar, en de beveiliging op een vliegveld in New York pakt het af. Ze dachten dat het zware metalen beeldje een wapen kon zijn. Dat is een voorwerp waarmee je iemand fysiek pijn kunt doen.

TimMaar de echte pijn zit natuurlijk in het verhaal erachter. Deze filmmaker, Pavel Talankin, maakte een documentaire over oorlogspropaganda. Propaganda betekent dat een overheid eenzijdige, vaak valse informatie verspreidt om mensen te beïnvloeden. In zijn film laat hij zien hoe kinderen op een Russische school verplicht leerden over de invasie van Oekraïne. Dat is zoiets heftigs, zeker als je bedenkt hoe wij nu kinderen in alle rust opvoeden in onze veilige pods.

TimHij moest vluchten uit zijn eigen land. Hij nam die ruwe beelden mee en maakte er een prestigieuze documentaire van. Prestigieus betekent dat het heel veel aanzien en respect heeft in de wereld. En dan, na al die trauma's en het winnen van zo'n belangrijke prijs, raakt een luchtvaartmaatschappij het beeldje kwijt in een simpele kartonnen doos.